bandera infosar
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

Banner Left
cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

22/03/2012

Su fràigu de unu diàlogu beru suponet su rispetu de sas limbas

de Irina Bokova, diretora generale de s'UNESCO

Nelson Mandela naraiat  chi  «a faeddare  a calicunu in una limba chi cumprendet permitet de nche cròmpere a su cherbeddu suo, ma a li faeddare  in sa limba materna sua cheret nàrrere a nche cròmpere  a su coro suo». Sa limba de su pessamentu nostru e de sas emotziones nostras est su bene nostru prus de valore. Su plurilinguismu est s’alliadu nostru pro assegurare un’istrutzione bona  a totus, promòvere s’inclusione e gherrare contra a sas discriminatziones. Su fràigu de unu diàlogu beru suponet su rispetu de sas limbas. Cada rapresentatzione de una vida mègius, cada aspiratzione a s’isvilupu s’espressat in una limba, cun paràulas  pretzisas pro li dare vida e pro la comunicare. Sas limbas sunt su chi semus; a las difèndere cheret nàrrere a difèndere  a nois etotu.

S’UNESCO sunt 12 annos chi est festende sa die internatzionale de sa limba materna e est operende  in favore de sa diversidade linguística. Custa editzione 13 est dedicada a su  plurilinguismu pro un’educatzione inclusiva. Sos traballos de sos istudiosos e sos efetos de sas polìticas de agiudu a su plurilinguismu ant dimustradu su chi sas populatziones pertzepiant giai in manera intuitiva, est a nàrrere chi sa diversidade linguìstica faghet  cunsighire prus in presse sos Obietivos de Isvilupu de su  Millènniu, mescamente  sos obietivos de s’Istrutzione pro Totus. S’impreu de sa limba materna in sas iscolas rapresentat una aina poderosa contra a s’ analfabetismu. Ma a nche tramudare custa veridade a sa realidade de sas àulas est unu disafiu. Sas limbas maternas de sas populatziones esclùdidas, comente sos pòpulos indìgenos, a s’ispissu non sunt carculadas dae sos sistemas educativos. Si si permitet de istudiare, dae cando unu est minore meda, in sa limba materna sua, e deretu in àteras limbas, natzionales, ufitziales o àteras, si promovet s’egualidade e s’inclusione  sotziale.

Sa chida dedicada dae s’ UNESCO a s’imparòngiu nòmade at dimustradu chi s’impreu de sas tecnologias mòbiles in su campu educativu est unu motore pro s’educatzione inclusiva. Si si cumbinant cun su plurilinguismu, custas tecnologias multìplicant sa capatzidade nostra de atzione. Tocat a las isfrutare cantu prus chi si podet. Sa leva nostra disponet de mèdios de comunicatzione noos  e de un’ispàtziu pùblicu mundiale nou creadu dae internèt; non podet bajulare un’impoverimentu de sos idiomas.

Sa diversidade linguìstica  est su patrimòniu comunu nostru. Si tratat de unu patrimòniu dèbile. De prus de 6.000 limbas chi si faeddant in totu  su mundu, belle su mesu podet dare chi iscumpàrgiat dae inoghe a s’agabbu de su sèculu. S’Atlante UNESCO de sas limbas de su mundu in perìgulu rapresentat s’itineràriu de custa luta. Sa pèrdida de un’idioma est un’impoverimentu pro s’ Umanidade, una torrada in palas in sa defensa de su deretu de cada pessone a èssere ascurtada, a imparare e a comunicare. Gasi totu, cada idioma inserrat in sesi unu patrimòniu culturale chi ismànniat sa diversidade creadora nostra. Custa diversidade culturale est importante comente sa biodiversidade in sa natura. Sunt unidas in manera intrìnseca. Unas cantas limbas de sos pòpulos indìgenos inserrant in sesi connoschèntzias subra  de sa biodiversidade o subra de sa gestione de sos ecosistemas. Custu potentziale linguìsticu est unu motore de isvilupu sustenìble chi mèritat a lu cumpartzire; s’UNESCO cheret duncas sutaliniare custu messàgiu, in s’annu chi si faghet in Río de Janeiro sa Cunferèntzia de sas Natziones Unidas subra de  s’Isvilupu Sustenìbile.

Sa vitalidade de sas limbas dipendet dae totu sos chi las faeddant e si dant de ite fàghere pro las difèndere. S’ UNESCO lis torrat gràtzias, a custas pessones, e faghet a manera chi,   in s’elaboratzione de sas polìticas educativas, de isvilupu e de coesione sotziale, si tèngiat contu de sa boghe issoro. Su plurilinguismu est una sienda bia; tocat a li cunsentire un’impreu chi torret a profetu de totus. 

[ dae EJA, n. 9, 2012 ]


#Sarvadore Serra

» in segus

Ùrtimos PÀRRERES inseridos

PRÈMIU WOLF de LITERADURA PRO PITZINNOS
“Conto unu contu”, editzione 2018

Iscadèntzia 1-9-2018

BANDU Sas EDITZIONES PAPIROS  BANDINT su Prèmiu WOLF de literadura pro pitzinnos“CONTO UNU CONTU” Sos Iscritores interessados devent iscrìere unu contu in sardu pro pitzinnos dae 6 a 10 annos. Sa contu, iscritu in caràte­res de imprenta in formadu ...  [sighit]

Cuncursu "LIMBAS IN PONTE" de tradutzione literaria in sardu, 2018

EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU > SARDU

Prèmiu de Tradutzione literària in sardu LIMBAS IN PONTE Prèmiu intituladu a ELIEZER BEN YEHUDA (1858-1922), Giornalista, linguista, tradutore: babbu mannu de sa limba ebràica moderna EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU>SARDU Pro s’òpera CUENTOS DE LA SELVA >...  [sighit]

SÒTZIOS de sa sotziedade de sa limba sarda

Ordinàrios: Chie est de acordu cun sos printzìpios de sa SLS e nde cumpartzit sas finalidades Currispondentes: Chie connoschet sa limba sarda orale, nde pràticat sa norma iscrita e collàborat dae sa bidda sua a traballos de istùdiu linguìsticu e a su Ditzio...  [sighit]

Manifestu  de sa Limba Sarda

de sa Sotziedade pro sa Limba Sarda

 In ocasione de sa Die Europea de sas Limbas 2013, proclamada e promòvida in su 2001 dae su Cussìgiu de Europa, festada cada annu su 26 de cabudanni, sa Sotziedade pro sa Limba Sarda at publicadu su in una pàgina Facebook custu Manifestu in 10 puntos pro ponnere in craru e ...  [sighit]

SA LIMBA SARDA COMUNA E SA SOBERANIA LINGUÌSTICA

de Diegu Corràine

Mai comente in custos annos amus iscritu in sardu. E mai amus iscritu, che a como, in cada dialetu de cada bidda e logu. Sas retes sotziales e sos mèdios telemàticos e informativos modernos cunsentint a cadaunu de iscrìere finas in sardu, comente li paret. Sende chi tenimus una ...  [sighit]

FUNDU DE SA LIMBA SARDA

Sa paràula "fundu", in sardu, cheret nàrrere àrbore, mata, ma finas caudale, dinare, richesa.  In custa pàgina de su FLS, "fundu" est una cantidade de dinare dadu dae pessones de bonu coro, chi sunt interessadas a su tempus venidore de sa limba sarda, paragonada a u...  [sighit]

SOBERANIA

Sa soverania est su podere supremu de: a) rinuntziare a cale si siat podere pròpiu, b) de apartènnere a un'àteru istadu rinuntziende a cale si siat distintzione natzionale, c) de otènnere formas de autonomia natzionale, d) de formare una cunfereratzione istatale ...  [sighit]

"Pro otènnere in pagu tempus su domìniu internet de primu livellu .srd. Lu paghet sa Regione Sarda!"

de Diegu Corràine

Unas cantas limbas e natziones sunt resessidas a otènnere unu domìniu internet de primu livellu. Pro rapresentare un'identidade linguìstica, culturale, natzionale.Su primu chi, forsis, at abertu su caminu est “.cat”, domìniu intradu in vigore in su 2005, chi o...  [sighit]

"Ite nos imparat s'Assemblea de sa LS e de sas àteras limbas de su 15 de Santugaine"

de Diegu Corràine

S'Assemblea de sa limba sarda e de sas àteras limbas de Sardigna, fata in Santa Cristina su 15 de santugaine at cunsentidu de nos cunfrontare pessones e assòtzios chi fìamus dae meda sena nos aunire in su matessi logu pro cuncambiare ideas e leare pessos pro su tempus venidore.E...  [sighit]