bandera infosar
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

Banner Left
cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

02/08/2011

IDEAS NOAS, UNIVERSIDADE BETZA E COLONIALE

de Diegu Corràine

Sa limba s’est indebilitada in manera ispantosa in sos ùrtimos annos, arribbende a èssere faeddada dae su 70% de sa gente manna, contra a su 13% de sos pitzinnos. In su matessi tempus, però, est creschende sa cussèntzia e sa connoschèntzia de sos mèdios possìbiles, de sas istrategias, de sos atores pro cambiare in bonu, adderetzare su caminu de sa limba. 

 

Oramai sunt chentinas sos giòvanos chi ant frecuentadu cursos e master de sardu, tradutzione, terminologia. Medas sos chi si sunt dotorados in matèrias diferentes e diant èssere a tretu de las imparare in sardu a àtere. Medas ant istudiadu in logu istràngiu e connoschent situatziones prus avantzadas comente sa catalana, sa basca, sa gallesa. Sardos medas e istràngios medas chi sunt perfetzionende istàdiu in matèria linguìstica finas sarda e sunt imparende su sardu! 

 

Dae a su nessi 30 annos, su cunfrontu in tema de limba/s est basadu in un’elaboratzione sientìfica e giurìdica internatzione noa, in ue s’Unesco at tentu e tenet parte manna: sa Carta europea de sas Limbas de su ‘92, sa Decraratzione Universale de sos deretos linguìsticos de su 96 e àteras Cartas, sunt sa base ineludìbile de cale si siat polìtica linguìstica. Su Manifestu de Girona de su PEN International de sos Deretos Linguìsticos, essidu a lughe custu maju passadu, nd’est una mustra e una sìntesi crara. 

 

S’Universidade nostra, in càmbiu, finas cun professores giòvanos, est firma in sa dialetologia, in sa linguìstica folclorica, cun una visione paternalìstica, cunservadora e reatzionària de limbas che a su sardu.Cun sos pregiudìtzios sòlitos de 30 o 50 annos a como, contra a sa pranificatzione e a sa polìtica linguìstica. E cun unu difetu in prus: a su sòlitu, custos professores de universidade non connoschent su sardu o no lu cherent impreare in sas letziones, sende chi sas leges lu cunsentant o lu propòngiant comente mèdiu coerente de sa didàtica. 

 

Calicunu narat chi, in realidade tenent unu cumplessu chi los cunvertit in mortores de limba: si birgòngiant de no ischire su sardu o àteru, ma non tenent sa gana o sa fortza de si l’imparare. Lis diat agradare ma no lu faghent. E tando gherrant contra a chie est in favore de su progressu de su sardu, cun cale si siat arma: calùnnia, disinformatzione. Una manera de sarvare linguisticamente a issos, ochiende linguisticamentos sos àteros, chi su sardu l’ischint o lu cherent imparare. 

 

A unu chirru tenimus una leva de giòvanos chi pedit ufitzialidade pro su sardu in cale si siat àmbitu e impreu, finas in s’Universidade, in base a sas leges vigentes in contu de limba, e in base a sa polìtica chi, a su nessi in parte, si proponet finalidades craras de polìtica linguìstica. 

 

A s’àteru chirru tenimus un’universidade chi, in càmbiu de èssere cuntenta de sa possibilidade e rùolu chi li pretendent o atrìbuint, si negat, atacat, non cheret cambiare, ma, antis, est in cherta de cambiare sa polìtica. In aterue de custa casta de Universidade si nde sunt liberados o si nde sunt liberende. E in Sardigna? Diat tocare a cumintzare a nos nde liberare finas nois. 

 

Istrochende a àtere: «Un ’àtera Universidade est possìbile».

 

[dae EJA 5, làmpadas-trìulas 2011]



#Diegu Corràine

» in segus

Ùrtimos PÀRRERES inseridos

PRÈMIU WOLF de LITERADURA PRO PITZINNOS
“Conto unu contu”, editzione 2018

Iscadèntzia 1-9-2018

BANDU Sas EDITZIONES PAPIROS  BANDINT su Prèmiu WOLF de literadura pro pitzinnos“CONTO UNU CONTU” Sos Iscritores interessados devent iscrìere unu contu in sardu pro pitzinnos dae 6 a 10 annos. Sa contu, iscritu in caràte­res de imprenta in formadu ...  [sighit]

Cuncursu "LIMBAS IN PONTE" de tradutzione literaria in sardu, 2018

EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU > SARDU

Prèmiu de Tradutzione literària in sardu LIMBAS IN PONTE Prèmiu intituladu a ELIEZER BEN YEHUDA (1858-1922), Giornalista, linguista, tradutore: babbu mannu de sa limba ebràica moderna EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU>SARDU Pro s’òpera CUENTOS DE LA SELVA >...  [sighit]

SÒTZIOS de sa sotziedade de sa limba sarda

Ordinàrios: Chie est de acordu cun sos printzìpios de sa SLS e nde cumpartzit sas finalidades Currispondentes: Chie connoschet sa limba sarda orale, nde pràticat sa norma iscrita e collàborat dae sa bidda sua a traballos de istùdiu linguìsticu e a su Ditzio...  [sighit]

Manifestu  de sa Limba Sarda

de sa Sotziedade pro sa Limba Sarda

 In ocasione de sa Die Europea de sas Limbas 2013, proclamada e promòvida in su 2001 dae su Cussìgiu de Europa, festada cada annu su 26 de cabudanni, sa Sotziedade pro sa Limba Sarda at publicadu su in una pàgina Facebook custu Manifestu in 10 puntos pro ponnere in craru e ...  [sighit]

SA LIMBA SARDA COMUNA E SA SOBERANIA LINGUÌSTICA

de Diegu Corràine

Mai comente in custos annos amus iscritu in sardu. E mai amus iscritu, che a como, in cada dialetu de cada bidda e logu. Sas retes sotziales e sos mèdios telemàticos e informativos modernos cunsentint a cadaunu de iscrìere finas in sardu, comente li paret. Sende chi tenimus una ...  [sighit]

FUNDU DE SA LIMBA SARDA

Sa paràula "fundu", in sardu, cheret nàrrere àrbore, mata, ma finas caudale, dinare, richesa.  In custa pàgina de su FLS, "fundu" est una cantidade de dinare dadu dae pessones de bonu coro, chi sunt interessadas a su tempus venidore de sa limba sarda, paragonada a u...  [sighit]

SOBERANIA

Sa soverania est su podere supremu de: a) rinuntziare a cale si siat podere pròpiu, b) de apartènnere a un'àteru istadu rinuntziende a cale si siat distintzione natzionale, c) de otènnere formas de autonomia natzionale, d) de formare una cunfereratzione istatale ...  [sighit]

"Pro otènnere in pagu tempus su domìniu internet de primu livellu .srd. Lu paghet sa Regione Sarda!"

de Diegu Corràine

Unas cantas limbas e natziones sunt resessidas a otènnere unu domìniu internet de primu livellu. Pro rapresentare un'identidade linguìstica, culturale, natzionale.Su primu chi, forsis, at abertu su caminu est “.cat”, domìniu intradu in vigore in su 2005, chi o...  [sighit]

"Ite nos imparat s'Assemblea de sa LS e de sas àteras limbas de su 15 de Santugaine"

de Diegu Corràine

S'Assemblea de sa limba sarda e de sas àteras limbas de Sardigna, fata in Santa Cristina su 15 de santugaine at cunsentidu de nos cunfrontare pessones e assòtzios chi fìamus dae meda sena nos aunire in su matessi logu pro cuncambiare ideas e leare pessos pro su tempus venidore.E...  [sighit]