bandera infosar
Pro impreare sos Agregadores de Noas RSS, incarca s'icona cun su tastu de dereta de su sorighitu e, a pustis, seletziona 'Copia Indirizzo'. Pustis copiadu su collegamentu, incolla lu in s'agregadore tuo.

Banner Left
cumpartzi custa noa cun sos amigos tuos invia mail stampa

14/12/2010

Su sardu in sas 3 dies de Fonne: dare ànimu e mustrare chi podimus cambiare sa tendèntzia negativa

de Diegu Corràine

Un'amigu m'at pedidu ite nde pesso de s'ùrtima cunferèntzia de sa limba sarda fata dae sa Ras in Fonne. Rispondo a issu e a àteros, cun s'isperu de pòdere lèghere (inoghe etotu, si cherides, in suta de custu testu) àteros pàrreres. 

Non chèrgio faeddare de s'organizatzione, resessida in totu sos aspetos, ma de sas novidadees culturales e polìticas chi nde sunt essidas.

Su tema de sas 3 dies  fiat "una limba normale". Non totu sos relatores ant faeddadu de su tema, ma s'idea chi sa limba sarda devat tènnere, dae como in susu, una prèsentzia "normale", in totu sos ispàtzios e ocasiones comunicativas in sas amministratziones, entes, iscolas, mèdios de Sardigna , est istadu presente in belle totu sos interventos e in sas arresonadas chi nos amus fatu finas in foras de sa cunferèntzia.

Ca custa "normalidade" de sa limba sarda est sa chi nos garantit de torrare a su 100% de sos sardos chi faeddant in sardu, andende contra a sa tendèntzia a s'assimilatzione linguìstica chi est reduende s'impreu de su sardu a su 13% de sos pitzinnos. 

Su movimentu

Oramai si bidet chi, in custos annos de istùdiu e cunfrontu a pare, in Sardigna e foras de Sardigna, cun istudiosos, espertos e militantes de deghinas de limbas natzionales de Europa, in Sardigna s'est formadu unu movimentu natzionale linguìsticu chi contat chentinas de pessones, chi ant traballadu o trabalalnt in entes, iscolas, assòtzios. E, adolu mannu, si bidet craru finas chi a custu movimentu lingìsticu non currispondet sa sensibilidade linguìstica de su movimentu polìticu natzionale sardu, chi paret prus interessadu a àteras peleas. Totu su contràriu de àteros movimentos, catalanos, corsicanos, brètones, otzitanos, bascos, galitzianos, gallesos, in ue sa gherra pro sa limba natzionale, sa lima "pròpia" est e est istadu su motore, sa bùssola, s'orizonte, de su movimentu polìticu. E difatis, su movimentu polìticu sardu, sena sa bùssola de sa limba, arriscat de non pònnere passu o si distùere a sa sola.

Custu movimentu tenet ideas craras subra de sos problemas e solutziones, chi sunt belle sos matessi de sas àteras limbas minoritàrias. Est unu movimentu modernu, universalista, non cungiadu, abertu a propostas e mèdios noos de interventu. Totu su contràriu de medas intelletuales chi sunt abbarrados in foras de custa prospetiva e tenent, cando si b'acùrtziant , una visione folclòrica, retòrica, cristallizada, de s'identidade linguìstica. Giai podimus bìdere so efetos de custa visione in carchi esperimentu de ràdiu e tv in sardu, chi imbetzes de rapresentare sas tensiones e sas novidades de su presente, sunt dende fortza petzi a su tempus coladu.

Oramai, su movimentu tenet ideas craras in tema de pranificatzione e polìtica linguìstica: cheret chi su tema de sa limba essat dae sas làcanas de sa cultura e de s'Assessoradu de sa Cultura, pro èssere presente in manera trasversale in totu sos setores de su guvernu, in totu sos Assessorados.

Su movimentu tenet finas s'idea chi devimus isfrutare cale si siat ocasione pro aumenatre sa presèntzia de su sardu, finas cun cosigheddas de pagu importu (adesivos, volantinos, locandinas, giornaleddos, fògios de publitzidade, etichetas). Cadaunu de nois s'at a dèvere ingeniare a s'imbentare maneras noas pro acurtziare a sa limba sarda, pro acurtziare sa limba sarda a sa gente, in su logu de traballu, in s'atividade culturale o cumertziale de cadaunu.

Duncas, custas 3 dies de Fonne sunt servidas a torrare a leare su cabu de sa chistione, a dare ànimu, a mustrare chi podimus cambiare sa tendèntzia negativa. Ma totus semus cumbintos chi devimus isfrutare sas leges chi tenimus, ma finas chi bi chèrgiant istrumentos giurìdicos noos, chi punnent a sa ricostrutzione de su territòriu linguìsticu, pro torrare salimba a chie l'at pèrdida e pro cunsentire a sos Sardos s'ufitzialidade prena in sardu.

A su movimentu, però, mancat oraganizatzione e continuidade. E finas initziativa. Non podet èssere petzi sa Ras a propònnere e a si mòvere. Cadaunu devet fàghere sa parte sua. Sa limba non nos dat tempus! Tocat a si mòvere.

Sa polìtica

Forsis est sa polìtica (una parte, a dolu mannu, sa chi fiat presente in Fonne, cumintzende cun s'assessore Milia) chi s'est abbigiada, totu in unu, in Fonne, chi sa chistione de sa limba at fatu passos mannos in custos annos. Chi no est chistione de pagos interessados e chi interessat medas sos giòvanos. E chi custos giòvanos chi s'interessant de limba sunt preparados. E est nàschidu in Fonne un'interessu mannu, pro currispòndere a sos disìgios de su movimentu e duncas de sos Sardos chi cherent su sardu ufitziale e biu.

Como diat tocare chi totu sa polìtica, de cada chirru, siat interessada in custa prospetiva noa. Devimus puntorgiare totu sas fortzas polìticas a pònnere sa limba sarda in su tzentru de cale si siat programa de isvilupu. E sa manera mègius chi podet mustrare una voluntade noa est chi sos polìticos e sos partidos impreent su sardu in cale si siat ocasione, in manera orale e iscrita. In Fonne calicunu de issos at cumintzadu a lu fàghere e nd'est cuntentu!


#Diegu Corràine

» in segus

Ùrtimos PÀRRERES inseridos

PRÈMIU WOLF de LITERADURA PRO PITZINNOS
“Conto unu contu”, editzione 2018

Iscadèntzia 1-9-2018

BANDU Sas EDITZIONES PAPIROS  BANDINT su Prèmiu WOLF de literadura pro pitzinnos“CONTO UNU CONTU” Sos Iscritores interessados devent iscrìere unu contu in sardu pro pitzinnos dae 6 a 10 annos. Sa contu, iscritu in caràte­res de imprenta in formadu ...  [sighit]

Cuncursu "LIMBAS IN PONTE" de tradutzione literaria in sardu, 2018

EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU > SARDU

Prèmiu de Tradutzione literària in sardu LIMBAS IN PONTE Prèmiu intituladu a ELIEZER BEN YEHUDA (1858-1922), Giornalista, linguista, tradutore: babbu mannu de sa limba ebràica moderna EDITZIONE 2018: ISPAGNOLU>SARDU Pro s’òpera CUENTOS DE LA SELVA >...  [sighit]

SÒTZIOS de sa sotziedade de sa limba sarda

Ordinàrios: Chie est de acordu cun sos printzìpios de sa SLS e nde cumpartzit sas finalidades Currispondentes: Chie connoschet sa limba sarda orale, nde pràticat sa norma iscrita e collàborat dae sa bidda sua a traballos de istùdiu linguìsticu e a su Ditzio...  [sighit]

Manifestu  de sa Limba Sarda

de sa Sotziedade pro sa Limba Sarda

 In ocasione de sa Die Europea de sas Limbas 2013, proclamada e promòvida in su 2001 dae su Cussìgiu de Europa, festada cada annu su 26 de cabudanni, sa Sotziedade pro sa Limba Sarda at publicadu su in una pàgina Facebook custu Manifestu in 10 puntos pro ponnere in craru e ...  [sighit]

SA LIMBA SARDA COMUNA E SA SOBERANIA LINGUÌSTICA

de Diegu Corràine

Mai comente in custos annos amus iscritu in sardu. E mai amus iscritu, che a como, in cada dialetu de cada bidda e logu. Sas retes sotziales e sos mèdios telemàticos e informativos modernos cunsentint a cadaunu de iscrìere finas in sardu, comente li paret. Sende chi tenimus una ...  [sighit]

FUNDU DE SA LIMBA SARDA

Sa paràula "fundu", in sardu, cheret nàrrere àrbore, mata, ma finas caudale, dinare, richesa.  In custa pàgina de su FLS, "fundu" est una cantidade de dinare dadu dae pessones de bonu coro, chi sunt interessadas a su tempus venidore de sa limba sarda, paragonada a u...  [sighit]

SOBERANIA

Sa soverania est su podere supremu de: a) rinuntziare a cale si siat podere pròpiu, b) de apartènnere a un'àteru istadu rinuntziende a cale si siat distintzione natzionale, c) de otènnere formas de autonomia natzionale, d) de formare una cunfereratzione istatale ...  [sighit]

"Pro otènnere in pagu tempus su domìniu internet de primu livellu .srd. Lu paghet sa Regione Sarda!"

de Diegu Corràine

Unas cantas limbas e natziones sunt resessidas a otènnere unu domìniu internet de primu livellu. Pro rapresentare un'identidade linguìstica, culturale, natzionale.Su primu chi, forsis, at abertu su caminu est “.cat”, domìniu intradu in vigore in su 2005, chi o...  [sighit]

"Ite nos imparat s'Assemblea de sa LS e de sas àteras limbas de su 15 de Santugaine"

de Diegu Corràine

S'Assemblea de sa limba sarda e de sas àteras limbas de Sardigna, fata in Santa Cristina su 15 de santugaine at cunsentidu de nos cunfrontare pessones e assòtzios chi fìamus dae meda sena nos aunire in su matessi logu pro cuncambiare ideas e leare pessos pro su tempus venidore.E...  [sighit]